Zoekveld

Zorgcoöperaties

Zorgcoöperaties zijn in opmars. Het zijn burgerinitiatieven rondom zorg, welzijn en soms ook wonen. Zorgcoöperaties ontstaan bijvoorbeeld doordat het bestaande aanbod niet aansluit op de behoeften van bewoners. Ze worden opgezet door bewoners die het belangrijk vinden dat mensen prettig thuis kunnen blijven wonen of die hun directe leefomgeving willen verbeteren. Het zijn lokale initiatieven waarbij betrokkenheid en wederkerigheid vaak centraal staan. Daarnaast zijn er ook zorgcoöperaties die een sociale professional in dienst hebben zoals een dorpsondersteuner of een jeugdzorgprofessional. Diegene voert professionele zorgtaken uit in opdracht van de coöperatie.

Het aanbod van zorgcoöperaties is gebaseerd op de vraag in de wijk of het dorp. Het aanbod sluit aan op wat familieleden, vrienden en buren al doen. De informele en de formele zorg en ondersteuning worden verbonden. De leden zijn eigenaar van het aanbod waardoor steeds gezocht wordt naar onderlinge en eenvoudige oplossingen.

Zelf opzetten

Wijzelf is een landelijk initiatief dat helpt met het opzetten van lokale zorgcoöperaties waarbij de zorgvrager lid is en bestuurders van de lokale coöperatie werken als vrijwilliger.

Voorbeelden

  1. Austerlitz Zorgt wil dat oudere inwoners zo lang mogelijk zelfstandig in het dorp kunnen blijven wonen. De coöperatie organiseert steun, zorg en hulp in het dorp.
  2. Bonafide in Amersfoort wil het omzien naar elkaar in de eigen buurt stimuleren. Ze helpt bewoners dit doel te bereiken door samen een bewonersinitiatief op te zetten. Bewoners gaan met buurtgenoten in gesprek en onderzoeken wat de wensen zijn in de buurt. Onderwerpen zijn: zorg, welzijn, mobiliteit, maaltijdvoorziening en cultuur. 
  3. ‘t Zorghuus is een burgerinitiatief voor kleinschalig wonen in het Noord-Limburgse Ysselsteyn. Het is een nieuw thuis voor mensen die graag samen wonen en samen leven in hun vertrouwde, dorpse sfeer. Binnen 't Zorghuus wonen de bewoners in groepen, voor mensen met dementie en voor mensen met een verstandelijke en/of meervoudige beperking.

Vilans en het platform van burgerinitiatieven Nederland Zorgt Voor Elkaar houden op een kaart bij welke zorgcoöperaties en andere burgerinitiatieven in zorg, welzijn en wonen er actief zijn in Nederland.

Acht bouwstenen voor succes

Uit ervaringen met deze initiatieven destilleerden Movisie, Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg en ActivAge acht bouwstenen die een succes maken van een zorgcoöperatie:

  1. Drijfveren en motieven van burgers
  2. Effectief leidinggeven aan een burgerinitiatief
  3. Betrokken blijven bij een initiatief
  4. Kwaliteit, aansprakelijkheid en regelgeving
  5. Financiering
  6. De gemeente als partner
  7. Samenwerken met professionals
  8. Groeistadia, rechtsvormen en organisatieprincipes.

Lees alles over deze bouwstenen in de serie artikelen Succesvolle burgerinitiatieven in wonen, welzijn en zorg.

Inspiratie

Overzichtskaart actieve zorgcoöperaties en burgerinitiatieven in Nederland

Vilans, Movisie en Nederland Zorg Voor Elkaar verzamelden burgerinitiatieven in zorg en welzijn. Bekijk de kaart.